Otwarty mandat IBB PAN

13 marca 2010

Miesiąc temu Instytut Biochemi i Biofizyki PAN przyjął mandat Open Access. Od tej pory wszystkie publikacje jego pracowników będą dostępne w otwartym repozytorium, nie później niż 12 miesięcy od ukazania się tekstu w formie tradycyjnej.

IBB jest pierwszą w Polsce placówką naukową, która zdecydowała się na wprowadzenie tego rozwiązania i została wpisana na listę Registry of Open Access Repository Material Archiving Policies jako 145 na świecie.

Repozytorium IBB PAN zostało zbudowane w oparciu o jedno z najpopularniejszych narzędzi do budowania otwartych repozytoriów – EPrints. W początkowej kolekcji, zebranej znalazło się 5 publikacji z zakresu m. in. botaniki, farmakologii.

Opublikowano w kategorii Archiwa i repozytoria, Dokumenty i deklaracje, OA w Polsce
Brak komentarzy

Students for Free Culture rozpoczynają Kampanię na rzecz Otwartej Edukacji

13 stycznia 2010

Open Education Campaign to kolejny projekt powołany do życia przez organizację Students for Free Culture (której już sama nazwa odwołuje się do Lawrence’a Lessiga, prawnika z Uniwersytetu Harvarda, i jego przełomowej książki Wolna Kultura). Students for Free Culture (SFC) została powołana do życia w 2005 roku i stawia sobie za zadanie wspieranie idei otwartości na uniwersytetach za pośrednictwem studentów.

W 2008 roku na zorganizowanej w Berkeley przez SFC konferencji podpisano dokument o nazwie “Wheeler Declaration”, definiujący otwarty uniwersytet. Uczelnie, zgodnie z podpisanym dokumentem powinny m. in.:

• udostępniać wyniki prowadzonych badań w modelu otwartym;
• zbierać materiały wykorzystywane w toku nauki w zbiorach otwartych zasobów edukacyjnych;
• stosować wolne oprogramowanie i otwarte standardy;
• budować sieć uniwersytecką w sposób, który naśladowałby otwarty charakter internetu.

Projekt pierwotnie nazwany Open University Campaign poza oczywistymi celami: dążeniem do upowszechniania wyników badań, wspieraniem otwartości uniwersytetów i edukacją, ma też na celu wprowadzenie otwartości jako nowego kryterium oceny uniwersytetu i stworzenie potrzebnych do tego ram prawnych.

W ramach realizacji projektu podjęte zostaną badania nad rozwojem polityki otwartości na uczelniach całego świata, efektem których będzie ranking otwartości uniwersytetów.

Opublikowano w kategorii Dokumenty i deklaracje, Inicjatywy pokrewne
Brak komentarzy

Stowarzyszenie Europejskich Uniwersytów jednogłośnie rekomenduje auto-archiwizację

31 stycznia 2008

Reprezentujące 791 uniwersytetów z 46 krajów Stowarzyszenie Europejskich Uniwersytetów (European University Association – EUA) przyjęło 25. stycznia b.r. rekomendacje grupy roboczej ds. otwartego dostępu:

Wszystkie uniwersytety europejskie powinny stworzyć instytucjonalne repozytoria i narzucić wymóg umieszczania w nich wszystkich artykułów z chwilą publikacji. Teksty te powinny stać się wolnodostępne w najkrótszym możliwym czasie.

EUA zaleca również:

• edukowanie pracowników naukowych w zakresie praw autorskich i zachęcanie ich aby udostępniali swoje publikacje przynajmniej użytkownikom repozytorium własnej instytucji;
• podjęcie próby refundacji kosztów związanych z publikacjami w płatnych czasopismach OA poniesionych przez pracowników uniwersytetu;
• współpracę z innymi instytucjami finansowanymi z publicznych środków, które mają obowiązek publikowania dokumentów w wolnym dostępie;
• edukowanie rektorów na temat wagi polityki Open Access;
• popieranie obowiązku publikacji OA w stosunku do wyników wszystkich publicznie finasowanych badań w obrębie Unii Europejskiej.

Jest to pierwsza tak silna rekomendacja OA wychodząca od ciała reprezentującego europejskie środowisko uniwersyteckie.  Dla nas ważne jest to, że wśród członków EUA jest wiele polskich uczelni i instytucji – m.in: Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Uniwersytet Warszawski, Uniwerstytet Jagielloński, Politechnika Warszawska, AGH, Politechnika Gdańska, UMCS w Lublinie, Akademia Medyczna w Warszawie, Wojskowa Akademia Techniczna, Uniwersytet Mikołaja Kopernika i wiele innych.
Pytanie – czy ta rekomendacja będzie miała jakikolwiek wymiar praktyczny? Czy powstanie chociaż jedno polskie repozytorium tekstów naukowych? A zalecenia mówią, że KAŻDY uniwersytet powinien mieć własne repozytorium…

Opublikowano w kategorii Aktualności, Dokumenty i deklaracje
Brak komentarzy

Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji

24 stycznia 2008

22 stycznia oficjalnie ogłoszono Kapsztadzką Deklarację Otwartej Edukacji, którą zapowiedziano w listopadzie 2007. Tekst deklaracji został opracowany podczas spotkania trzydziestu przedstawicieli projektów edukacyjnych z całego świata. Inicjatywa została wsparta m.in. przez Open Society Institute i Shuttleworth Foundation. Jak czytamy w informacji prasowej:

Koalicja nauczycieli, fundacji i pionierów internetu wezwała dziś rządy i wydawców to publikowania materiałów edukacyjnych finansowanych ze źródeł publicznych w sposób wolny w internecie.[...]

Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji, ogłoszona dzisiaj, jest częścią dynamicznego ruchu. Jego celem jest uczynienie materiałów edukacyjnych dostępnymi dla każdego, niezależnie od dochodów czy miejsca urodzenia. Deklaracja zachęca nauczycieli i studentów z całego świata do dzielenia się, remiksowania, tłumaczenia i wolnego wykorzystywania materiałów edukacyjnych przez internet – aby uczynić edukację bardziej dostępną, efektywną i elastyczną.

Zdaniem autorów Deklaracji nauczyciele, studenci i społeczeństwo odniosą ogromne korzyści, jeśli wydawcy i rządy państw uczynią materiały edukacyjne finansowane ze źródeł publicznych wolno dostępnymi w internecie. To da uczniom nielimitowany dostęp do wysokiej jakości, ciągle ulepszanych pomocy naukowych.[...]

Otwarta edukacja łączy nauczanie, uczenie się i opartą na współpracy kulturę internetu. Oznacza tworzenie i dzielenie się się materiałami wykorzystywanymi w klasach szkolnych, ale też zwraca uwagę na nowe podejście do procesu nauczania, w którym ludzie uczą się wspólnie tworząc i kształtując wiedzę. Już teraz w internecie dostępnych jest ponad 100 tysięcy różnych otwartych materiałów edukacyjnych.[...]“

W Polsce Deklarację propaguje Fundacja Wolne Podręczniki, której prezes – Jarosław Lipszyc jest jednym z sygnatariuszy. Deklaracja została przetłumaczona na polski i uzyskała już poparcie licznych polskich intelektualistów, polityków i decydentów.

O idei w romantycznym duchu wypowiadają się twórca Wikipedii Jimmy Wales oraz autor Connexions Rich Baraniuk:

“Chcemy was zarazić marzeniem o powstaniu nowego ruchu, który zmieni świat edukacji: ruchu, który zredefiniuje na zawsze sposób tworzenia i wykorzystywania wiedzy. Wyobraźcie sobie świat, w którym syllabusy i inne materiały edukacyjne są dostępne dla każdego za darmo przez internet i za niewielką opłatą w formie drukowanej. [...]

Wyobraźcie sobie syllabusy przystosowane do wielu stylów nauczania i przetłumaczone na multum języków. Wyobraźcie sobie podręczniki nieustannie aktualizowane i poprawiane przez legiony korektorów. [...] Dziś te utopijne marzenia sprzed dziesięciu lat nabierają realnego kształtu dzięki idei Wolnej Eukacji. [...] Wolne licencje pozwalają legalnie wykorzystywać i remiksować materiały. Innowacje techniczne takie jak XML i druk na rządanie ułatwią dystrybucję i obniżą jej koszty. [...]

Nowe modele tworzenia i dystrybucji materiałów edukacyjnych promowane przez ruch Otwartej Edukacji to naturalna i nieunikniona ewolucja edukacyjnego rynku wydawniczego analogiczna do zmian w przemyśle oprogramowania, rynku muzycznego i publikacji naukowych. [...]“

Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji może stanowić dla ruchu na rzecz otwierania zasobów edukacyjnych podobny impuls co Budapesztańska Deklaracja Open Access dla działań w zakresie otwierania publikacji naukowych.

Opublikowano w kategorii Aktualności, Dokumenty i deklaracje, Inicjatywy pokrewne
Brak komentarzy