Panton Principles w sposób systematyczny i przejrzysty pokazują w jaki sposób autor może wykorzystać  umożliwić innym swobodne korzystanie z wyników swojej pracy w postaci danych badawczych i udostępnić je w otwarty sposób. Otwartość została zdefiniowana szeroko: jako powszechny dostęp ograniczony jedynie dla osób, które nie znajdują się w zasięgu Internetu, dostęp który umożliwia kopiowanie, rozpowszechnianie, dowolne przetwarzanie, wykorzystywanie w części bądź w całości.

Co istotne, Panton Principles wyznaczają standard otwartości danych, który różni się od standardów dostępności innych treści naukowych – np. publikacji badawczych. Jego twórcy argumentują, że w przypadku danych najbardziej efektywna jest maksymalna otwartość, opowiadają się więc za niewykorzystywaniem nawet wolnych licencji do celów udostępniania danych.

PANTON PRINCIPLES

- autor powinien w sposób jasny określić swoje oczekiwania odnośnie warunków publikacji
- prawa autorskie należy przekazywać w sposób powszechnie uznany i odpowiedni do rodzaju materiałów których dotyczą
- nie należy stosować zastrzeżeń dotyczących użycia niekomercyjnego ani innych klauzul ograniczających
- zaleca się przenoszenie utowrów do domeny publicznej lub stosowanie licencji CC uznanie autorstwa

Za sformułowanie tych czetrech wskazówek, ich autorzy: John Wilbanks (Sience Commons), Rufus Pollock (Open Knowledge Fundation), Cameron Nylon (Rutherford Appleton Laboratory in Didcot), Peter Murray Rust (Cambridge) otrzymali tytuł SPARC Innovators.

IBB jest pierwszą w Polsce placówką naukową, która zdecydowała się na wprowadzenie tego rozwiązania i została wpisana na listę Registry of Open Access Repository Material Archiving Policies jako 145 na świecie.

Repozytorium IBB PAN zostało zbudowane w oparciu o jedno z najpopularniejszych narzędzi do budowania otwartych repozytoriów – EPrints. W początkowej kolekcji, zebranej znalazło się 5 publikacji z zakresu m. in. botaniki, farmakologii.

W 2008 roku na zorganizowanej w Berkeley przez SFC konferencji podpisano dokument o nazwie “Wheeler Declaration”, definiujący otwarty uniwersytet. Uczelnie, zgodnie z podpisanym dokumentem powinny m. in.:

• udostępniać wyniki prowadzonych badań w modelu otwartym;
• zbierać materiały wykorzystywane w toku nauki w zbiorach otwartych zasobów edukacyjnych;
• stosować wolne oprogramowanie i otwarte standardy;
• budować sieć uniwersytecką w sposób, który naśladowałby otwarty charakter internetu.

Projekt pierwotnie nazwany Open University Campaign poza oczywistymi celami: dążeniem do upowszechniania wyników badań, wspieraniem otwartości uniwersytetów i edukacją, ma też na celu wprowadzenie otwartości jako nowego kryterium oceny uniwersytetu i stworzenie potrzebnych do tego ram prawnych.

W ramach realizacji projektu podjęte zostaną badania nad rozwojem polityki otwartości na uczelniach całego świata, efektem których będzie ranking otwartości uniwersytetów.

Wszystkie uniwersytety europejskie powinny stworzyć instytucjonalne repozytoria i narzucić wymóg umieszczania w nich wszystkich artykułów z chwilą publikacji. Teksty te powinny stać się wolnodostępne w najkrótszym możliwym czasie.

EUA zaleca również:

• edukowanie pracowników naukowych w zakresie praw autorskich i zachęcanie ich aby udostępniali swoje publikacje przynajmniej użytkownikom repozytorium własnej instytucji;
• podjęcie próby refundacji kosztów związanych z publikacjami w płatnych czasopismach OA poniesionych przez pracowników uniwersytetu;
• współpracę z innymi instytucjami finansowanymi z publicznych środków, które mają obowiązek publikowania dokumentów w wolnym dostępie;
• edukowanie rektorów na temat wagi polityki Open Access;
• popieranie obowiązku publikacji OA w stosunku do wyników wszystkich publicznie finasowanych badań w obrębie Unii Europejskiej.

Jest to pierwsza tak silna rekomendacja OA wychodząca od ciała reprezentującego europejskie środowisko uniwersyteckie.  Dla nas ważne jest to, że wśród członków EUA jest wiele polskich uczelni i instytucji – m.in: Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Uniwersytet Warszawski, Uniwerstytet Jagielloński, Politechnika Warszawska, AGH, Politechnika Gdańska, UMCS w Lublinie, Akademia Medyczna w Warszawie, Wojskowa Akademia Techniczna, Uniwersytet Mikołaja Kopernika i wiele innych.
Pytanie – czy ta rekomendacja będzie miała jakikolwiek wymiar praktyczny? Czy powstanie chociaż jedno polskie repozytorium tekstów naukowych? A zalecenia mówią, że KAŻDY uniwersytet powinien mieć własne repozytorium…

Koalicja nauczycieli, fundacji i pionierów internetu wezwała dziś rządy i wydawców to publikowania materiałów edukacyjnych finansowanych ze źródeł publicznych w sposób wolny w internecie.[...]

Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji, ogłoszona dzisiaj, jest częścią dynamicznego ruchu. Jego celem jest uczynienie materiałów edukacyjnych dostępnymi dla każdego, niezależnie od dochodów czy miejsca urodzenia. Deklaracja zachęca nauczycieli i studentów z całego świata do dzielenia się, remiksowania, tłumaczenia i wolnego wykorzystywania materiałów edukacyjnych przez internet – aby uczynić edukację bardziej dostępną, efektywną i elastyczną.

Zdaniem autorów Deklaracji nauczyciele, studenci i społeczeństwo odniosą ogromne korzyści, jeśli wydawcy i rządy państw uczynią materiały edukacyjne finansowane ze źródeł publicznych wolno dostępnymi w internecie. To da uczniom nielimitowany dostęp do wysokiej jakości, ciągle ulepszanych pomocy naukowych.[...]

Otwarta edukacja łączy nauczanie, uczenie się i opartą na współpracy kulturę internetu. Oznacza tworzenie i dzielenie się się materiałami wykorzystywanymi w klasach szkolnych, ale też zwraca uwagę na nowe podejście do procesu nauczania, w którym ludzie uczą się wspólnie tworząc i kształtując wiedzę. Już teraz w internecie dostępnych jest ponad 100 tysięcy różnych otwartych materiałów edukacyjnych.[...]“

W Polsce Deklarację propaguje Fundacja Wolne Podręczniki, której prezes – Jarosław Lipszyc jest jednym z sygnatariuszy. Deklaracja została przetłumaczona na polski i uzyskała już poparcie licznych polskich intelektualistów, polityków i decydentów.

O idei w romantycznym duchu wypowiadają się twórca Wikipedii Jimmy Wales oraz autor Connexions Rich Baraniuk:

“Chcemy was zarazić marzeniem o powstaniu nowego ruchu, który zmieni świat edukacji: ruchu, który zredefiniuje na zawsze sposób tworzenia i wykorzystywania wiedzy. Wyobraźcie sobie świat, w którym syllabusy i inne materiały edukacyjne są dostępne dla każdego za darmo przez internet i za niewielką opłatą w formie drukowanej. [...]

Wyobraźcie sobie syllabusy przystosowane do wielu stylów nauczania i przetłumaczone na multum języków. Wyobraźcie sobie podręczniki nieustannie aktualizowane i poprawiane przez legiony korektorów. [...] Dziś te utopijne marzenia sprzed dziesięciu lat nabierają realnego kształtu dzięki idei Wolnej Eukacji. [...] Wolne licencje pozwalają legalnie wykorzystywać i remiksować materiały. Innowacje techniczne takie jak XML i druk na rządanie ułatwią dystrybucję i obniżą jej koszty. [...]

Nowe modele tworzenia i dystrybucji materiałów edukacyjnych promowane przez ruch Otwartej Edukacji to naturalna i nieunikniona ewolucja edukacyjnego rynku wydawniczego analogiczna do zmian w przemyśle oprogramowania, rynku muzycznego i publikacji naukowych. [...]“

Kapsztadzka Deklaracja Otwartej Edukacji może stanowić dla ruchu na rzecz otwierania zasobów edukacyjnych podobny impuls co Budapesztańska Deklaracja Open Access dla działań w zakresie otwierania publikacji naukowych.