Otwarta nauka » Nauka 2.0

Seminarium “Open Access i cyfrowe kompetencje w warsztacie humanisty”

Klaudia Grabowska — Thu, 20 Oct 2011 21:37:28 +0000

W ramach światowego tygodnia Open Access (24-30 października) Centrum Otwartej Nauki przygotowuje seminarium “Open Access i cyfrowe kompetencje w warsztacie humanisty”. Naszym celem jest pokazanie Open Access jako fundamentalnej zasady umożliwiającej naukowcom czerpanie w pełni z możliwości, które pojawiły się dla nich wraz z rewolucją cyfrową. Zasady, która wspiera nowoczesne narzędzia prowadzenia kwerend i badań naukowych nie tylko w kontekście wciąż słabo znanych w Polsce, metod nauki 2.0, ale również tych bardziej tradycyjnych.

Cztery dwudziestominutowe prezentacje seminaryjne będą mieć wymiar przede wszystkim praktyczny. Omówione zostaną kolejno: wybrane zagadnienia nauki 2.0, otwarte modele komunikacji naukowej, kluczowe z punktu widzenia naukowców kwestie prawa autorskiego. Przedstawione zostaną projekty wspierane/prowadzone przez CeON oferujące instytucjom możliwość digitalizacji i udostępnienia czasopism i monografii naukowych (w drugim przypadku również autorom indywidualnie).

Aby móc operować na odpowiednim poziomie szczegółowości, tym razem zawęziliśmy grono odbiorców do przedstawicieli nauk humanistycznych i społecznych. Zapraszamy przede wszystkim naukowców, niemniej spotkanie będzie otwarte również i dla studentów.

Program :
Kamil Śliwowski (Creative Commons Polska), Kompetencje cyfrowe humanisty – wokół zagadnień nauki 2.0
Alek Tarkowski (Centrum Cyfrowe), Prawo autorskie dla humanisty: aspekty praktyczne. Otwórz Książkę
Jakub Szprot (Centrum Otwartej Nauki), Otwarte modele komunikacji naukowej. Repozytorium CeON
Michał Szczepański (Muzeum Historii Polski), Cyfrowe zasoby humanistyczne. Bazhum

Seminarium poprowadzi Klaudia Grabowska (CeON ICM UW)

Spotkanie odbędzie się w piątek 28 października o godzinie 16.30 w sali nr 5 Instytutu Kultury Polskiej UW (Campus Główny UW przy Krakowskim Przedmieściu).

Zainteresowanych udziałem w seminarium prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego.

Seminarium jest organizowane w ramach projektu “Sharing Knowledge: Open access repositories in the V4 countries”

Nauka 2.0 – praktyczne aspekty rewolucji internetowej w nauce

Klaudia Grabowska — Sat, 16 Oct 2010 18:45:26 +0000

W najbliższy poniedziałek, dzień rozpoczynający Open Access Week, Paweł Szczęsny wygłosi pierwszy z cyklu wykładów “Nauka 2.0 – praktyczne aspekty rewolucji internetowej w nauce.”

Paweł Szczęsny pracownik Instytu Biochemii i Biofizyki PAN (który jako pierwszy jednostka badawcza w Polsce przyjęła otwarty mandat publikacj) temat otwartości i wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi w wymianie informacji naukowej podejmował na tegorocznym TEDxWarsaw. Zagadnieniom tym poświęcone są dwa jego blogi: nauka otwarta i circle of complexity.

Wykładów będzie można wysłuchać w kolejne poniedziałki o godzinie 10.00 w sali E Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, który mieści się na kampusie ochockim przy ul. Pawińskego 5a.

Oto dokładny program:

18/10/2010 KOMUNIKACJA, WSPÓŁPRACA, WIZERUNEK
Nowe formy komunikacji naukowej (blogi, mikroblogi, agregatory,wirtualne konferencje i sesje posterowe) oraz przykłady skutecznegoich użycia. Opiniotwórcza rola blogów i otwarte komentowaniepublikacji w ramach inicjatywy „Research blogging”. Wiki, Etherpadoraz aplikacje Google jako platformy współpracy nad manuskryptami.Inne formy współpracy i mechanizmy współpracy (nakierowane na pracęnad kodem źródłowym). Rola wizerunku badacza w internecie –StackOverflow oraz ResearcherID.

25/10/2010 OTWARTA NAUKA W PRAKTYCE
Spektrum otwartości – definicje. Omówienie otwartych rozwiązao wnauce. Inicjatywy społecznościowego adnotowania genów/białek/strukturkrystalograficznych i wyjaśnienie ich słabej popularności. Naukowycrowdsourcing i nauka obywatelska. Praktyczne aspekty mechanizmów OpenAccess i Open Notebook Science. Aktualne dyskusje na temat własnościintelektualnej ze szczególnym uwzględnieniem elementów pracy naukowejnie podlegających ochronie. Domena publiczna. Cytowanie danych. Metryki efektywności naukowej, a otwartość.

1/11/2010 WYSZUKIWANIE INFORMACJI I ZARZĄDZANIE WIEDZĄ
Zalew informacji: fakt czy mit? Wyszukiwanie informacji w sieci:porównanie serwisów PubMed i Google Scholar. Analiza semantycznadanych literaturowych na przykładzie alternatywnych do PubMedaserwisów: GoPubMed i NovoSeek. Narzędzia to text-miningu. Gromadzenieliteratury online (Connotea, CiteULike) i offline (Zotero, Mendeley) –darmowe alternatywy dla programu EndNote. Automatyczne rekomendacjeliteraturowe. Internetowe dzienniki laboratoryjne.

Nadciąga rewolucja w świecie nauki

Klaudia Grabowska — Wed, 28 Jul 2010 22:40:54 +0000

W piątkowym wydaniu dziennika Polska ukazał się tekst prof. Michała Kleibera, który jako prezes Polskiej Akademii Nauk od kilku lat o otwartej nauce mówi dużo – ostatnio w audycji radiowej w rozmowie dotyczącej kondycji polskiej nauki, a wcześniej m.in. na organizowanym przez PAN już regularnie seminarium “Open Access i inne modele”.

Swój wywód Kleiber rozpoczyna zarysowaniem problemów dotyczących gospodarowania wiedzą, przedstawia ich znaczenie nie tylko dla rozwoju cywilizacyjnego ale również globalnej rywalizacji aby następnie zwrócić się ku kwestiom związanym z rozwojem nauki :

“Sprawa wykracza daleko poza sam problem komunikacji naukowej i dotyczy w istocie całej problematyki funkcjonowania nauki w społeczeństwie. W uproszczeniu chodzi tu o coraz powszechniejsze wśród niektórych uczonych poglądy, że wszystkie wyniki badań naukowych, jeszcze nawet w postaci “surowej” i niedopracowanej, powinny być udostępniane w sieci internetu i poddawane ocenie innych zainteresowanych badaczy. Zwolennicy tego poglądu uważają, że takie podejście zasadniczo odmienia pojęcie współpracy badawczej i podnosi produktywność pracy uczonych – dla dobra płacących za tę działalność, czyli de facto nas wszystkich. Przytaczane są różnorodne argumenty za – od praktycznych korzyści płynących z twórczego stosowania technik komputerowych do filozoficznych rozważań o nieprzewidywalnej synergii płynącej ze współpracy tysięcy nieznających się osób. Ale przeciwnicy też mają mocne argumenty. Ryzyko upowszechniania niezweryfikowanych informacji bądź całych teorii niejako tworzy “naturalne” możliwości plagiatów i trudności w ocenie wkładu poszczególnych uczonych do rezultatów badań. To też z pewnością zasługuje na rozwagę.

[...]

Jedno jest pewne – szerokie zaakceptowanie takiej otwartości procesów badawczych byłoby rewolucją na trudną do przewidzenia skalę, zmieniającą całkowicie metodologię uprawiania nauki i uzyskiwanych praw do jej wykorzystywania. Nie miejmy przy tym wątpliwości – sposoby udostępniania i ochrony posiadanej wiedzy są dzisiaj sednem subtelnych analiz korporacji, rządów, organizacji międzynarodowych, a sprawa nabierać będzie szybko jeszcze większego, wręcz kluczowego dla naszej przyszłości znaczenia. Znalezienie odpowiedniej równowagi pomiędzy otwartym dostępem do pewnych rodzajów wiedzy ogólnej – co jest niezbędne dla harmonijnego rozwoju cywilizacyjnego – a skutecznymi metodami ochrony posiadanej wiedzy umożliwiającej tworzenie innowacyjnych produktów i usług jest bez wątpienia zasadniczym zadaniem.”

Laureaci Nobla wzywają do większej otwartości w medycynie

Justyna Hofmokl — Wed, 09 Jul 2008 12:25:06 +0000

Dwaj laureaci Nagrody Nobla – Sir John Sulston (medycyna 2002) i Joseph Stiglitz (ekonomia 2001) rzucają wyzwanie “moralnej korupcji” przemysłu medycznego, który niszczy rozwój współczesnej nauki. W otwartym liście do The Times Sulston i Stiglitz piszą, że istniejące przepisy chroniące tzw. własność intelektualną nie są przystosowane do dzisiejszych warunków i szkodzą nauce. Patentowanie genów i procedur medycznych blokuje innowacyjność, prowadzi do monopolizacji wyników i utrudnia dostęp do wiedzy. “Prywatne interesy firm farmaceutycznych biorą górę nad interesami pacjentów” – mówił Sulston na otwarciu Instytutu na rzecz Nauki, Etyki i Innowacyjności przy Uniwersytecie w Manchesterze.

Pytanie “Czyją własnością jest nauka?” jest kluczowe, a odpowiedź na nie będzie miała daleko idące implikacje dla postępu naukowego i sposobu dystrybucji osiągnięć naukowych. … Wierzymy, że nadszedł czas aby na nowo ocenić skutki istniejącego systemu praw autorskich, szczególnie w odniesieniu do prawa patentowego, nauki, innowacyjności i dostępu do technologii. Musimy ocenić czy system ten wspiera czy niszczy, czy działa na rzecz promocji postępu naukowego i dobra wspólnego czy je torpeduje. “

Apel noblistów zainaugurował narodową debatę “Who owns science?” na Uniwersytecie w Manchesterze.

Nauka 2.0 – polskie przykłady

Justyna Hofmokl — Wed, 02 Apr 2008 09:20:53 +0000

Edwin Bendyk na swoim blogu prosi o nadsyłanie przykładów przejawów “zjawiska roboczo nazywanego Nauką 2.0 w Polsce (blogi naukowe, naukowe fora dyskusyjne, publikacje poza systemem wydawniczym)”. Tematem tym zajął się ostatnio Mitchell Waldrop w artykule przygotowanym dla Scientific American.
Nauka 2.0 to wprowadzenie otwartości i nowoczesnych narzędzi komunikacyjnych Web 2.0 do procesu naukowego. Jednym z elementów Nauki 2.0 jest oczywiście Open Access. Naukowcy, którzy wchodzą na nową ścieżkę prowadzą własne blogi, w których krok po kroku opisują badania i kolejne podejścia do rozwiązania problemu, którym się zajmują. Używają wiki, publikują wstępne wersje artykułów na swoich stronach internetowych. Ujawniając swój warsztat i wstępne wyniki ryzykują, że ktoś inny może wykorzystać je w swojej pracy, ale również zyskują wsparcie od innych naukowców i amatorów, którzy podejmują wspólny wysiłek na rzecz rozwiązania probemów. Nauka 2.0 to nowe zjawisko, które nie jest w Polsce znane ani aprobowane. Dlatego bardzo cenne są wszystkie przejawy “otwartego modelu naukowego”. Prosimy o nadsyłanie ich Edwinowi.