Swój wywód Kleiber rozpoczyna zarysowaniem problemów dotyczących gospodarowania wiedzą, przedstawia ich znaczenie nie tylko dla rozwoju cywilizacyjnego ale również globalnej rywalizacji aby następnie zwrócić się ku kwestiom związanym z rozwojem nauki :

“Sprawa wykracza daleko poza sam problem komunikacji naukowej i dotyczy w istocie całej problematyki funkcjonowania nauki w społeczeństwie. W uproszczeniu chodzi tu o coraz powszechniejsze wśród niektórych uczonych poglądy, że wszystkie wyniki badań naukowych, jeszcze nawet w postaci “surowej” i niedopracowanej, powinny być udostępniane w sieci internetu i poddawane ocenie innych zainteresowanych badaczy. Zwolennicy tego poglądu uważają, że takie podejście zasadniczo odmienia pojęcie współpracy badawczej i podnosi produktywność pracy uczonych – dla dobra płacących za tę działalność, czyli de facto nas wszystkich. Przytaczane są różnorodne argumenty za – od praktycznych korzyści płynących z twórczego stosowania technik komputerowych do filozoficznych rozważań o nieprzewidywalnej synergii płynącej ze współpracy tysięcy nieznających się osób. Ale przeciwnicy też mają mocne argumenty. Ryzyko upowszechniania niezweryfikowanych informacji bądź całych teorii niejako tworzy “naturalne” możliwości plagiatów i trudności w ocenie wkładu poszczególnych uczonych do rezultatów badań. To też z pewnością zasługuje na rozwagę.

[...]

Jedno jest pewne – szerokie zaakceptowanie takiej otwartości procesów badawczych byłoby rewolucją na trudną do przewidzenia skalę, zmieniającą całkowicie metodologię uprawiania nauki i uzyskiwanych praw do jej wykorzystywania. Nie miejmy przy tym wątpliwości – sposoby udostępniania i ochrony posiadanej wiedzy są dzisiaj sednem subtelnych analiz korporacji, rządów, organizacji międzynarodowych, a sprawa nabierać będzie szybko jeszcze większego, wręcz kluczowego dla naszej przyszłości znaczenia. Znalezienie odpowiedniej równowagi pomiędzy otwartym dostępem do pewnych rodzajów wiedzy ogólnej – co jest niezbędne dla harmonijnego rozwoju cywilizacyjnego – a skutecznymi metodami ochrony posiadanej wiedzy umożliwiającej tworzenie innowacyjnych produktów i usług jest bez wątpienia zasadniczym zadaniem.”

I tak, na początek: od 2 czerwca do książek naszego, wprawdzie wciąż jeszcze skromnego, ale systematycznie powiększającego się zbioru, można dotrzeć przez Federację Bibliotek Cyfrowych – największą tego rodzaju wyszukiwarkę w Polsce, która gromadzi informacje o zasobach polskich bibliotek cyfrowych, repozytoriach sieci PIONIER i innych repozytoriach tworzonych głównie przez instytucje publiczne, udostępniające swoje zbiory on-line bezpłatnie i w większości bez dodatkowych ograniczeń.

Springer jest wydawcą ponad 1000 tytułów głównie z zakresu nauk ścisłych, przyrodniczych, medycznych, a swoje publikacje udostępnia również w ramach ICM-owej kolekcji: ScienceServer, która jeszcze w tym roku ma zostać przeniesiona w całości na platformę YADDA.

Program Open Choice wydawnictwa Springer pozwala na publikację tekstu w trybie peer-reviewed (z zachowaniem wszystkich procedur dotyczących publikacji tradycyjnych) za opłatą, na zasadach Open Access, dzięki którym tekst jest dostępny w wersji elektronicznej dla wszystkich za darmo, bez dodatkowej karencji.

Dzięki podpisanej umowie, polscy naukowcy będą zwolnieni z opłat za opublikowanie tekstów, które drukowane będą po raz pierwszy. Prawa autorskie nie przechodzą na wydawnictwo, a autorzy mogą wybrać zasady udostępniania i użytkowania tekstu posługując się w tym zakresie np. licencjami Creative Commons.

Ostateczna wersja publikowanego artykułu zostanie umieszczona równolegle przez ICM i wydawcę, może być również archiwizowana i udostępniana w repozytoriach instytucji której pracownikiem/studentem jest autor. Dodatkowo artykułu z zakresu nauk biomedycznych znajdą się w repozytorium PubMed Central porozumieniu zawartemu między wydawnictwem Springer a PMC.

Teksty do publikacji należy zgłaszać za pomocą formularza, pamiętając o wyborze Open Acces jako sposobu publikacji. Więcej informacji na temat procedury związanej z procesem wydawniczym można znaleźć na stronie wydawnictwa lub w krótkiej prezentacji przygotowanej wspólnie przez ICM i wydawnictwo.

Precedensem dla takiego modelu jest przyjęta w 2005 roku ustawa, na mocy której jedna z instytucji rządowych – National Institute of Health – najpierw rekomendowała, a potem zobowiązywała grantobiorców do otwartego udostępniania publikacji z badań finansowanych przez NIH.

Wprowadzenie podobnego mechanizmu mocą swojego rozporządzenia wykonawczego rozważa równolegle prezydent Barack Obama.

Więcej informacji na stronie Nature News.

Nieliczne biblioteki cyfrowe (Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona, projekt „Otwórz książkę”, Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa) udostępniają równieŜ dokumenty chronione prawem autorskim, na podstawie licencji Creative Commons lub licencji niewyłącznych na publikacje cyfrowe (Biblioteka Narodowa udostępnia w ten sposób utwory m.in. Grzegorza Morycińskiego, Dariusza Ejzenharta, Zbigniewa Mystkowskiego, Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego, Stanisława Hiszpańskiego oraz Joanny Papuzińskiej).

Raport został przygotowany na potrzeby Sejmowej Komisji Kultury i Środków Przekazu (jest dostępny jako PDF na stronach Fundacji Nowoczesna Polska).

Cieszymy się, że Ministerstwo zwraca uwagę na kwestię digitalizacji i udostępniania utworów objętych nadal prawami autorskimi – oraz że nasz projekt został odnotowany jako przykład w tym zakresie.

Referaty będą wygłaszane w języku angielskim. Udział w konferencji jest bezpłatny. Zgłoszenia należy przesyłać za pomocą formularza.

Po pierwsze, na Facebooku działa strona “Otwórz książkę”, na której promujemy książki z naszej kolekcji. W ciągu tygodnia zebraliśmy ponad 400 fanów naszego serwisu (widget Facebooka znajduje się na stronie głównej naszego serwisu).

Po drugie, książki z naszej kolekcji, które są dostępne na licencji Creative Commons umieściliśmy – na mocy licencji – w serwisie Scribd. Pozwala on publikować w sieci PDFy, które są widoczne bezpośrednio w przeglądarce i dają się łatwo i elegancko umieszczać na innych stronach. Do tego system Scribd umożliwia licencjonowanie Creative Commons.

Po trzecie – i chyba najważniejsze – uruchomiliśmy protokół OAI PMH, pozwalający automatycznie katalogować z zewnątrz metadane książek z naszej kolekcji (opisujemy je w modelu Dublin Core). Oznacza to między innymi, że treści naszego serwisu mogą być przeszukiwane w ramach wyszukiwarek agregujących zbiory różnych kolekcji. Wykorzystując OAI PMH podpięliśmy nasz serwis do Federacji Bibliotek Cyfrowych – ogólnopolskiej wyszukiwarki pozwalającej przeszukiwać naraz kilkadziesiąt bibliotek cyfrowych i kilkaset tysięcy pozycji.

W obrębie zespołów należących do poszczególnych wydziałów można oglądać kolekcje materiałów dydaktycznych, konferencyjnych i publikacji naukowych. W początkowym zasobie znalazło się 70 pozycji.

Oddzielny zespół dodatkowo gromadzi wszystkie doktoraty, obronione na uczelni od listopada minionego roku, kiedy weszły w życie przepisy zobowiązujące do zdeponowania tekstu dysertacji w repozytorium i jego otwartego publikowana na specjalnej licencji. To pierwsza w Polsce realizacja pomysłu zbierania i udostępniania w otwartej formie prac doktorskich.

W repozytorium mają znaleźć się również czasopisma wydawane przez UAM, co powiększy zbiór Polskich czasopism Open Acess.

Repozytorium powstało dzięki współpracy UAMu z Biblioteką Uniwersytecką, reprezentowaną przez Emilię Karwasińską i Małgorzatę Rychlik. Przy budowie serwisu wykorzystano jedno z najchętniej używanych darmowych narzędzi do tworzenia otwartych repozytoriów -DSpace.

Tworzenie repozytoriów uczelnianych na świecie staje się coraz powszechniejszą praktyką. AMUR  jest pierwszą tego rodzaju inicjatywą i kamieniem milowym otwartej nauki w Polsce.